Bài hát Chiều trên phá Tam Giang - Ca sĩ Khánh Ly, Nhật Trường-Trần Thiện Thanh http://www.nhaccuatui.com/bai-hat/chieu-tren-pha-tam-giang-khanh-ly-ft-nhat-truong.VYWuaglOVv.html
Chiều trên phá Tam Giang
anh chợt nhớ em
nhớ ôi niềm nhớ ôi niềm nhớ
đến bất tận
em ơi
em ơi
Giờ này thương xá sắp đóng cửa
người lao công quét dọn hành lang
giờ này thành phố chợt bùng lên
để rồi tắt nghỉ sớm
ôi Sàigòn Sàigòn giờ giới nghiêm
ôi Sàigòn Saigòn mười một giờ vắng yên
ôi em tôi Sàigòn không buổi tối
Giờ này có thể trời đang nắng
em rời thư viện đi rong chơi
hàng cây viền ngọc thạch len trôi
nghĩ đến ngày thi tương lai thúc hối
căn phòng nhỏ cao ốc vô danh
rồi nghĩ tới anh
rồi nghĩ tới anh
nghĩ tới anh
Giờ này có thể trời đang mưa
em đi dưới hàng cây sướt mướt
nhìn bong bóng nước chạy trên hè
như đóa hoa nở vội
giờ này em vào quán nước quen
nơi chúng ta thường hẹn
rồi bập bềnh buông tâm trí
trên từng đợt tiếng lao xao
Giờ này thành phố chợt bùng lên
em giòng lệ bất giác chảy tuôn
nghĩ đến một điều em không rõ
nghĩ đến một điều em sợ không dám nghĩ
đến một người đi giữa chiến tranh
lại nghĩ tới anh
lại nghĩ tới anh
nghĩ tới anh
♥♥
Hình ảnh những năm đầu của Thương xá Tax
Được xây dựng từ năm 1880, Thương xá
Tax đã trở thành địa điểm tham quan mua sắm quen thuộc của người dân
Sài Gòn trong suốt hơn 130 năm qua.
Thương xá Tax có một lịch sử lâu đời và được bắt đầu từ những năm 80
của thế kỷ 19, là một phần của Sài Gòn xưa. Ban đầu, nơi này mang tên
Les Grands Magazins Charner (GMC) được xây dựng theo kiến trúc Pháp với
những nét chấm phá mang đậm đường nét văn hóa Á Đông.
GMC kinh doanh các mặt hàng sang trọng
được nhập khẩu chủ yếu từ Anh, Pháp và các nước phương tây nhằm phục vụ
cho giới thượng lưu Sài thành và các đại điền chủ Lục tỉnh Nam kỳ vào
thời kỳ đó.
Cùng với những công trình kiến trúc
thời Pháp thuộc khác như Chợ Bến Thành, Nhà thờ Đức Bà, Bưu điện Thành
phố, Nhà hát lớn thành phố, Dinh toàn quyền (nay là Hội trường Thống
Nhất), Dinh Xã Tây (này là UBND TP HCM), Thương xá Tax góp phần tạo nên
một "Hòn ngọc Viễn Đông" tao nhã và sôi động bậc nhất châu Á thời bấy
giờ.
Về sau, để tận dụng tối đa công năng và hiệu quả sử dụng tòa nhà, người
chủ GMC đã quyết định đập bỏ tháp đồng hồ và xây thêm một tầng nữa. Chữ
GMC được đặt trên nóc tòa nhà, quan khách có thể nhìn thấy từ rất xa.
Đầu thập niên 60 của thế kỷ XX, tòa nhà GMC được Hội Mậu dịch đổi tên
thành Thương xá Tax, mặt bằng được chia nhỏ và cho các tiểu thương thuê
buôn bán.
Trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử cùng biến động của thành phố, tòa nhà vẫn tiếp tục tồn tại bền vững.
Sau ngày giải phóng, Thương xá Tax được giao lại cho UBND thành phố,
Tòa nhà không còn là địa điểm kinh doanh sầm uất; mặt bằng thỉnh thoảng
được tận dụng làm không gian trưng bày các mặt hàng, máy móc công nghiệp
do các đơn vị quốc doanh của thành phố sản xuất. Đến năm 1981, UBNDTP
quyết định thành lập Cửa hàng Bách hóa Tổng hợp Thành phố trực thuộc Sở
Thương Nghiệp để nâng tầm hoạt động, đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng.
Đây cũng là một trong những cửa hàng lớn nhất Việt Nam thời bấy giờ.
Ngày 19/1/1998, dòng chữ Thương xá Tax chính thức được đặt trên nóc tòa
nhà, đánh đấu sự trở lại của một thương hiệu đã tồn tại và ăn sâu vào
nếp nghĩ của người Sài Gòn xưa.
Ngày 26/4/2003, một Trung tâm Thương mại hiện đại Thương xá Tax được
khánh thành trên cơ sở đại tu toàn bộ tòa nhà và trở thành điểm tham
quan quen thuộc của người dân Sài Gòn và du khách quốc tế.
♥♥
Thứ ba, 19/8/2014 | 15:14 GMT+7
Người dân tiếc nuối những tòa nhà biểu tượng của Sài Gòn
Máy
quay của bà Tuân run run khi ống kính từ ô cửa lầu 4 Thương xá Tax chạm
tới công trường xây nhà ga metro ngổn ngang bên dưới, nơi trước kia là
hồ nước liễu rủ đường Nguyễn Huệ.
Nhìn xuống góc công viên trước Nhà hát Thành phố, hàng cây cổ thụ vắng
bóng chỉ có những khối bê tông nặng, máy xúc nạo vét, bà Tuân chép miệng
đóng chiếc máy quay trên tay. Bà chỉ xuống tàn tích hồ phun nước, nói
thêm: "Chỗ này vốn là hồ phun nước mà Tết năm nào cả nhà tôi cũng chụp
một bức ảnh kỷ niệm sau khi ghé đường hoa Nguyễn Huệ, năm nay thì hết
rồi, tiếc thật".
Bà Nguyễn Lê Mai Tuân từng là giáo viên trường THPT chuyên Lê Hồng
Phong. Chiều 18/8, bà cùng bạn bè dạo Thương xá Tax để mua hàng giảm giá
trước khi nơi này đóng cửa khép lại 130 năm tồn tại. Mua sắm là phụ, ý
định chính của nhóm bà Tuân là tranh thủ quay video để giữ lại những
đoạn phim về nơi buôn bán một thời là biểu tượng của Sài Gòn.
Không chỉ riêng Thương xá Tax, mà gần một tháng nay khu vực trung tâm
Sài Gòn bao gồm 2 tuyến đường Nguyễn Huệ - Lê Lợi, đoạn từ Nhà hát Thành
phố đến trước chợ Bến Thành khoảng gần một cây số, đã trở thành đại
công trường. Nơi đây đang được rào chắn để xây dựng nhà ga trung tâm tàu
điện ngầm, kết hợp với dự án cải tạo khu vực tòa nhà UBND thành phố,
tượng đài Bác Hồ, xây mới Thương xá Tax, di dời tượng đài danh tướng
Trần Nguyên Hãn ở công viên Quách Thị Trang trước chợ Bến Thành...
Để xây dựng hạ tầng TP HCM hiện đại hơn, hàng loạt cây xanh cổ thụ phải
chịu "hy sinh", hồ nước liễu rủ lãng mạn phủ bóng mỗi sáng chiều ở giao
lộ Lê Lợi - Nguyễn Huệ giờ khô xác xơ thành nơi tập kết gạch đá xây
dựng, tòa nhà cũ bị phá bỏ... Cũng như nhiều người Sài Gòn, bà Tuân
không giấu được cảm xúc khi tạm biệt những biểu tượng gắn bó cả thế kỷ
với thành phố.
“Gắn bó với Sài Gòn 30 năm, tôi thấy tiếc lắm hàng cây và thương xá,
những thứ để người đi xa nhận ra Sài Gòn ngay chứ không phải những tòa
nhà bóng lộn cao tầng. Mất thương xá người ta mất đi nơi chốn để hoài
niệm”, bà Tuân ngậm ngùi.
Bà Tuân nhớ lại, mấy chục năm trước, cứ cuối tuần mấy chị em bà lại
được mẹ dẫn vào khu trung tâm Sài Gòn, mê mẩn ngắm nghía những gian hàng
lấp lánh ở Tax, sau đó cả nhà đi bộ dọc đường Nguyễn Huệ chui vào con
hẻm nhỏ ở quán Bà Cả Đọi để ăn cơm Bắc, rồi lại thả bộ ra bến Bạch Đằng
ngắm sông Sài Gòn hoặc ngược về hướng chợ Bến Thành để mua sắm... Giờ
đây, mẹ và các chị của bà Tuân đã xuất cảnh, sống ở xa nửa vòng trái
đất.
Người phụ nữ trung niên chia sẻ: "Tôi muốn quay phim lại khu vực nhiều
kỷ niệm này trước khi nó bị phá hoàn toàn để gửi ra nước ngoài cho các
chị và mẹ". Bà cho biết sẽ tiếp tục góp nhặt hình ảnh để làm tư liệu cho
con cháu mai sau.
Giống như cô giáo Tuân, chiếc máy ảnh giúp ông Võ Tấn Hùng, một người
dân quận 1 lưu giữ những hình ảnh về trung tâm Sài Gòn dịp này. Đều đặn
mỗi ngày ông Hùng thức dậy sớm trước giờ đi làm, tạt ngang công trường
thi công chụp lại bộ mặt khu công viên nhà hát, đường Lê Lợi, Thương xá
Tax để so sánh. Ông nói: “Thương xá gắn bó với gia đình tôi từ
thời ông nội đến đại gia đình tôi bây giờ. Với gia đình tôi, đó đâu chỉ
là chỗ buôn bán mà mang giá trị tinh thần, khi mất đi không thể kiếm
lại".
 |
|
Người dân Sài Gòn lưu giữ hình ảnh Thương xá Tax trước khi tòa nhà ngưng hoạt động. Ảnh: Khánh Ly
|
Nhiều bạn trẻ cũng mang những nỗi niềm về công cuộc thay đổi diện mạo ở
thành phố hôm nay. Nếu người trung niên trở lên nhớ về Thương xá Tax,
khách sạn Rex, cửa hàng bánh Givral... gắn với ký ức tuổi thơ, thì giới
trẻ nhớ về kỷ niệm. Nhóm sinh viên Đại học Tôn Đức Thắng mang hoài
niệm về ngày lễ tết, Giáng sinh khi họ đi qua những con phố rực rỡ ánh
đèn đường Lê Lợi, Nguyễn Huệ, hai bên đường tòa nhà kiến trúc kiểu Pháp
rất Tây và cảm xúc tự hào khó tả khi ngắm những công trình đẹp sừng
sững.
“Thử tưởng tượng một tòa nhà hiện đại 40 tầng thế chỗ Thương xá Tax
đứng trông sang những công trình cổ như Nhà hát Thành phố hay Ủy ban
nhân dân, cảm giác kiến trúc không hòa hợp”, Nguyễn Trần Huyền Trang,
sinh viên ĐH Tôn Đức Thắng, nói.
Huyền Trang mới gắn bó với Sài Gòn 4 năm đại học. Điều làm cô gái thấy
tự hào và thích thú nhất chính là cảnh quan cổ kính khu nhà thờ Đức Bà
và trục đường Lê Lợi - Nguyễn Huệ. Cô nữ sinh viên bày tỏ: “Mình luôn tự
hào khoe với bạn bè ở nơi khác đến về những hàng cây xanh và những công
trình đi cùng năm tháng của Sài Gòn, nên rất tiếc khi phải phá chúng để
xây dựng metro".
Không đơn thuần dựa vào cảm xúc như người dân, các kiến trúc sư
lại có những phân tích logic, lý tính hơn. Kiến trúc sư Khoa Hữu đánh
giá nhiều cao ốc hiện nay ở khu vực trung tâm thành phố như Vincom B,
Vincom A, Bitexco, Diamond... chưa sử dụng hết công suất. Do đó không
nhất thiết đập bỏ Thương xá Tax mà có thể phục chế lại toàn bộ mặt tiền
giống như từng làm với Nhà hát Thành phố. "Nên giữ lại một số chi tiết
lâu đời của công trình 130 tuổi, còn toàn bộ phần ruột có thể xây mới và
hiện đại hoàn toàn”, anh Hữu nói. Theo kiến trúc sư Khoa
Hữu, nếu ai đã đi thăm khu Siam Center của Thái Lan sẽ thấy rằng Thương
xá Tax hoàn toàn có thể cải tạo lại và sử dụng hợp lý hơn bây giờ, đáp
ứng được sự hiện đại hóa mà vẫn hòa nhập với thiết kế đô thị đã có từ
rất lâu.
Kiến trúc sư trẻ chia sẻ kinh nghiệm của một đất nước diện tích nhỏ bé,
quá trình phát triển chưa lâu nhưng luôn đặt yếu tố bảo tồn lên hàng
đầu là Singapore. Đảo quốc sư tử đã bảo tồn 6.500 tòa nhà và công trình với phương châm: “Duy trì tối đa, phục hồi khéo léo, sửa chữa cẩn thận”.
 |
|
Thương xá Tax nhộn nhịp xả hàng trong những ngày giữa tháng 8 để chuẩn bị đóng cửa. Ảnh: Hữu Công.
|
Cùng trăn trở đó là nhóm kiến trúc sư Đêm Trắng. Các kiến trúc sư này
cho rằng khu vực trung tâm Sài Gòn quá nhỏ như khu phố cổ Hội An, để có
thể đầu tư cho sự phát triển thành phố trong tương lai: Diện tích nhỏ,
đường giao thông nhỏ… "Nhỏ nhưng khu vực này thật sự rất quý, vì nó là
biểu tượng lịch sử của Sài Gòn và cả khu vực phía nam", nhóm kiến trúc
sư nhận xét.
Hướng đến mục tiêu phát triển, nhóm này cũng cho rằng trăn trở chung
của người Sài Gòn là làm sao giữ được những nét đặc trưng thành phố hơn
300 năm tuổi nhưng vẫn đáp ứng nhu cầu phát triển của xã hội. Đó là lý
do những ngày qua nhiều người mang máy ảnh, máy quay đến Thương xá Tax
để ghi lại hình ảnh và cảm xúc, "như lời tạm biệt của người dân Sài Gòn với biểu tượng thân thuộc qua nhiều thế hệ".
Bà Tuân cũng vậy. Cơn mưa chiều đã ngớt nhưng bà vẫn chưa vội về mà cứ
nấn ná ở Tax mãi để xem lại những đoạn phim của hơn một giờ ghi hình.
"Những hình ảnh về thương xá những ngày cuối sẽ trở thành tư liệu quý
trong nhà tôi, như một cuốn album hay một gia tài tinh thần gửi cho
người thân ở nước ngoài", bà giáo chia sẻ.
| Thương xá Tax đã 130 tuổi, trở thành một biểu tượng để nhớ về Sài Gòn, được xây cùng thời với Nhà hát lớn và Ủy ban nhân dân. Đầu tháng 10, thương xá Tax sẽ ngưng hoạt động phục vụ công tác xây nhà ga metro và chuẩn bị xây dựng trung tâm thương mại mới 40 tầng. Từ cuối tháng 7, tuyến đường Nguyễn Huệ - Lê Lợi đã được rào chắn, các cây cổ thụ được chặt bỏ để xây ga metro. Dự kiến tiếp theo sẽ di dời tượng đài Trần Nguyên Hãn ở công viên Quách Thị Trang trước chợ Bến Thành. |
Khánh Ly
